Ngày soạn: 15-08-2011
PHẦN ĐẠI SỐ
CHƯƠNG I: SỐ HỮU TỈ – SỐ THỰC
Tiết 1:
§ 1: TẬP HỢP Q VÀ CÁC SỐ HỮU TỈ
I/. MỤC TIÊU
Kiến thức: HS hiểu được khái niệm số hữu tỉ, cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số và so sánh các số hữu tỉ. Bước đầu nhận biết được các mối quan hệ giữa các tập hợp số: N
Z
Q.
Kĩ năng: HS biết biểu diễn số hữu tỉ trên trục số, biết so sánh hai số hữu tỉ.
Thái độ: Phát triển tư duy, hứng thú học toán
II/. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
GV: bảng phụ ghi sơ đồ quan hệ giữa 3 tập hợp số: N, Z, Q và các bài tập.
Thước thẳng có chia khoảng, phấn màu.
HS: Ôn tập các kiết thức: phân số bằng nhau, tính chất cơ bản của phân số, quy đồng mẫu các phân số, so sánh số nguyên, so sánh phân số, biểu diễn số nguyên trên trục số.
Dụng cụ: Sgk, thước thẳng có chia khoảng.
III/. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS

Hoạt động 1: Giới thiệu (5’)

- GV giới thiệu chương trình Đại số lớp 7 (4 chương)
- GV nêu các yêu cầu sách, vỡ, dụng cụ học tập, ý thức và phương pháp học tập bộ môn Toán
- GV giới thiệu sơ lược về chương I: Số hữu tỉ – Số thực
HS nghe GV hướng dẫn

(HS ghi lại các yêu cầu của GV để thực hiện)

HS mở mục lục (trang 142 SGK) theo dõi.

Hoạt động 2: 1/ SỐ HỮU TỈ (10’)

Giả sử ta có các số:
3 ; -0,5 ; 0 ;
;
.


Em hãy viết mỗi số trên thành ba phân số bằng nó.








- Có thể viết mỗi số trên thành bao nhiêu phân số bằng nó.
(Sau đó GV bổ sung vào cuối các dãy số dấu…)
- GV: Ở lớp 6 ta đã biết: Các phân số bằng nhau là các cách viết khác nhau của cùng một số, số đó được gọi là số hữu tỉ.
Vậy các số trên: 3 ; -0,5 ; 0 ;
;
đều là số hữu tỉ.
Vậy thế nào là số hữu tỉ?
GV: giới thiệu: tập hợp các số hữu tỉ được ký hiệu là Q
- GV yêu cầu HS làm  ?1 .
HS:









- HS: Có thể viết mỗi số trên thành vô số phân bằng nó.









HS: Số hữu tỉ là số được viết dưới dạng phân số
với a, b
Z; b
0
HS: 0,6 =


Vì sao các số 0,6 ; -1,25 ;
là các số hữu tỉ?




Các số trên là số hữu tỉ (theo định nghĩa).

- GV yêu cầu HS làm  ?2 
Số nguyên a có là số hữu tỉ không ? Vì sao?
Số tự nhiên n có là số hữu tỉ không ? Vì sao?


- Vậy em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa các tập hợp số: N , Z , Q ?
- GV giôùi thieäu sô ñoà bieåu thò mối quan hệ giữa ba tập hợp số (trong khung trang 4 SGK)




HS: Với a
Z
Thì a=

Với n
Z
Thì n =


- HS: n



- HS qua sát sơ đồ:






Hoạt động 3: 2/ BIỂU DIỄN SỐ HỮU TỈ TRÊN TRỤC SỐ(10’)

- GV: Vẽ trục số
Hãy biểu diễn các số nguyên –2 ; -1 ; 2 trên trục số


Tương tự như đối với số nguyên, ta có thể biểu diễn mọi số hữu tỉ trên trục số.


Ví dụ 1: biểu diễn số hữu tỉ
trên trục số.
GV: yêu cầu HS đọc VD1 SGK, sau khi HS đọc xong, GV thực hành trên bảng, yêu cầu HS làm theo
(Chú ý: Chia đoạn thẳng đơn vị theo mẫu số; xác định điểm biểu diễn số hữu tỉ theo tử số).
Ví dụ 2: Biểu diễn số hữu tỉ
trên trục số
- Viết
dưới dạng phân số có mẫu dương
- Chia đoạn thẳng đơn vị thành mấy phần?
- Điểm biểu diễn số hữu tỉ
xác định như thế nào?
GV gọi 1 HS lên bảng biểu diễn
GV: Trên