Ta thường sững sờ khi bị phê bình, dù là những lời nhẹ nhàng nhất. Ta thường lấy điều đó làm trọng và quyết liệt tự vệ. Thực ra lời phê bình chỉ là những lời nhận xét của người khác về ta, về hành động của ta, hay cách mà ta suy nghĩ về một điều gì. Lời phê bình thường không tương xứng với hình ảnh của ta.  

Khi bị phê bình, ta cảm thấy đau đớn, chân run, sẵn sàng phản ứng tự vệ. Ta thấy như bị tấn công và cần phải tự vệ hoặc phải phê bình chống trả. Đầu óc ta đầy ắp sự giận dữ, những ý nghĩ đau khổ về bản thân ta hay người “dám” phê bình ta. Tất cả những phản ứng này làm hao tổn trí lực ta rất nhiều.

Bài tập khắc phục việc này vô cùng hiệu quả không nhưng lại rất đơn giản: Hãy chấp nhận những lời phê bình về mình. Ở đây tôi không nói việc bạn sẽ làm cái thảm trước cửa cho người ta dẫm lên hay huỷ hoại sự tự trọng nơi bạn bởi việc tin vào những tiêu cực trong những lời phê phán. Đơn giản tôi chỉ đề nghị là có nhiều lúc chỉ cần đồng ý với việc phê bình sẽ làm tình huống bớt căng thẳng, làm thoả mãn nhu cầu được nói lên ý kiến của người đối thoại, tạo cho bạn cơ hội để biết một chút sự thật nơi mình theo cách nhìn của một người khác và quan trọng nhất là cho ta cơ hội để tập giữ bình tĩnh.

Đã nhiều năm rồi kể từ lần đầu tôi biết đồng ý với lời phê bình. Đó là lúc vợ tôi nói: “Thỉnh thoảng anh nói hơn nhiều”. Tôi vẫn còn nhớ cảm giác đau đớn nhất thời trước khi có thể quyết định đồng ý. Tôi đã nhận: “Em nói đúng. Thỉnh thoảng anh nói có hơi nhiều”. Tôi đã tìm thấy điều làm thay đổi cuộc đời tôi. Khi tôi đồng ý với vợ, tôi có thể thấy quan điểm đúng đắn của cô. Tôi có thường nói hơi nhiều! Thêm vào đó, thái độ không phản kháng của tôi giúp vợ tôi thấy thoải mái. Mấy phút sau cô ấy nói với tôi: “Anh nè, nói chuyện với anh dễ dàng lắm”. Tôi tin chắc cô ấy sẽ không nói như thế  nếu tôi giận dữ khi vợ nhận xét về mình. Từ khi tôi học được rằng phản ứng lại những lời phê bình không bao giờ làm cho lời phê bình mất đi. Thật ra, những phản ứng tiêu cực nhằm chống lại lời phê bình thường làm cho người phê bình nghĩ rằng họ đã chính xác trong nhận định về ta.

Hãy thử xem. Tôi nghĩ rằng bạn sẽ khám phá ra việc đồng ý khi thỉnh thoảng bị phê bình, rất xứng đáng với công sức mà bạn đã hao tốn.

Richard Carlson, Ph.D